ارتباط اختلال طیف اتیسم و ویتامین D3

ارتباط طیف اتیسم و ویتامین D3

ویتامین D یک هورمون نورواستروئیدی مهم است که در رشد و عملکرد مغز نقش اساسی دارد. این ویتامین در تنظیم فعالیت صدها ژن مؤثر است و همچنین نقش مهمی در کنترل فرآیندهای التهابی ایفا می‌کند.

مطالعات نشان داده‌اند که کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم (ASD) بیشتر از سایر کودکان در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند. همچنین برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که پایین بودن سطح ویتامین D در بدو تولد با افزایش خطر ابتلا به اختلال طیف اتیسم تا سن سه سالگی ارتباط دارد. هرچند هنوز شواهد قطعی مبنی بر اینکه کمبود ویتامین D به‌طور مستقیم باعث اتیسم می‌شود وجود ندارد، اما کمبود این ویتامین در کودکان مبتلا به ASD شایع‌تر است و ممکن است بر شدت برخی علائم تأثیر بگذارد.

برخی مطالعات نیز نشان داده‌اند که مصرف مکمل ویتامین D3 ممکن است به بهبود برخی علائم اتیسم در کودکان کمک کند، اما هنوز برای تأیید قطعی این اثر به تحقیقات بیشتری نیاز است. با این حال، پیشگیری و درمان کمبود ویتامین D برای حفظ سلامت عمومی بدن اهمیت فراوانی دارد.

اهمیت ویتامین D

ویتامین D برای حفظ سلامت و استحکام استخوان‌ها ضروری است. این ویتامین به بدن کمک می‌کند تا کلسیم موجود در رژیم غذایی را بهتر جذب کند. کمبود ویتامین D می‌تواند موجب نرمی استخوان‌ها، تغییر شکل اسکلت، درد استخوان، ضعف عضلانی و کاهش سطح ویتامین D در خون شود.

همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که ویتامین D ممکن است در کاهش خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند دیابت نوع ۱ و ۲، فشار خون بالا، عدم تحمل گلوکز و مولتیپل اسکلروزیس (MS) نقش داشته باشد.

برخی بیماری‌ها مانند بیماری کرون، فیبروز کیستیک و بیماری سلیاک می‌توانند توانایی روده را در جذب ویتامین D کاهش دهند. علاوه بر این، افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) آن‌ها بیش از ۳۰ است، بیشتر در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند.

دقیق‌ترین روش برای تشخیص کمبود این ویتامین، انجام آزمایش خون 25-هیدروکسی ویتامین D (25-OH Vitamin D)است.

میزان توصیه‌شده دریافت روزانه ویتامین D برای اغلب افراد حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ واحد بین‌المللی (IU) است. افرادی که در معرض نور خورشید کافی قرار ندارند، ممکن است به دریافت حدود ۱۰۰۰ واحد بین‌المللی در روز نیاز داشته باشند. در صورت وجود کمبود شدید، پزشک ممکن است دوزهای بالاتر (حتی بیش از ۴۰۰۰ واحد در روز) را برای مدت مشخص تجویز کند.

ارتباط ویتامین D و کلسیم

ویتامین D و کلسیم ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. ویتامین D جذب کلسیم را از روده افزایش می‌دهد و کلسیم نیز برای حفظ سلامت و استحکام استخوان‌ها ضروری است.

میزان مورد نیاز کلسیم بسته به سن متفاوت است، اما برای بیشتر بزرگسالان حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم در روز توصیه می‌شود.

منابع ویتامین D

بدن انسان هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید، ویتامین D تولید می‌کند. به همین دلیل، قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید یکی از بهترین راه‌های تأمین این ویتامین است.

منابع غذایی غنی از ویتامین D عبارت‌اند از:

• ماهی‌های چرب مانند سالمون، تن، خال‌مخالی (ماکرل) و شاه‌ماهی (هرینگ)

• روغن جگر ماهی (Cod Liver Oil)

• زرده تخم‌مرغ

• قارچ‌هایی که در معرض نور خورشید یا اشعه فرابنفش (UV) رشد کرده‌اند

• شیر گاو و شیر سویا غنی‌شده

• آب پرتقال غنی‌شده با ویتامین D

• غلات صبحانه غنی‌شده

• جگر گاو

• پنیر

• ماهی شمشیری و برخی دیگر از ماهی‌های دریایی

به‌عنوان مثال:

• هر ۱۰۰ گرم ماهی سالمون حدود ۵۲۶ واحد بین‌المللی ویتامین D دارد.

• هر ۱۰۰ گرم کنسرو ماهی تن حدود ۲۶۸ واحد بین‌المللی ویتامین D تأمین می‌کند، هرچند به دلیل احتمال وجود جیوه و سایر آلاینده‌ها، نباید در مصرف آن زیاده‌روی کرد.

• هر زرده تخم‌مرغ حدود ۳۷ واحد بین‌المللی ویتامین D دارد.

استفاده از لامپ‌های UV

برخی لامپ‌های فرابنفش می‌توانند به تولید ویتامین D کمک کنند، اما استفاده بیش از حد از آن‌ها خطر ابتلا به سرطان پوست و آسیب به چشم را افزایش می‌دهد؛ بنابراین استفاده از آن‌ها باید فقط با توصیه پزشک انجام شود.

مکمل‌های ویتامین D

مکمل‌های ویتامین D از جمله مکمل‌هایی هستند که برای برخی کودکان مبتلا به اوتیسم توسط پزشک توصیه می‌شوند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف روزانه ویتامین D3 در کودکانی که دچار کمبود این ویتامین هستند، ممکن است به بهبود برخی علائم کمک کند؛ با این حال، این روش هنوز به عنوان درمان قطعی اوتیسم شناخته نمی‌شود.

روغن جگر ماهی و روغن ماهی نیز از منابع خوب ویتامین D و اسیدهای چرب امگا ۳ محسوب می‌شوند.

بهترین راه دریافت ویتامین D

در نهایت، بهترین راه برای دریافت ویتامین D، قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید است. توصیه می‌شود روزانه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقهدست‌ها، پاها و صورت در معرض نور خورشید قرار گیرند؛ البته مدت زمان مورد نیاز به رنگ پوست، فصل، محل زندگی و شدت تابش خورشید بستگی دارد.

حتی در روزهای ابری نیز بدن قادر به تولید ویتامین D است، اگرچه این فرآیند زمان بیشتری طول می‌کشد. اگر دسترسی کافی به نور خورشید ندارید، بهتر است ویتامین D مورد نیاز خود را از طریق مواد غذایی غنی‌شده یا مکمل‌ها (با نظر پزشک) تأمین کنید.

کیمیا طاهری - کارشناس ارشد کاردرمانی