خستگی فرسایشی اتیسم

خستگی فرسایشی اتیستیک

علائم احتمالی:

• کاهش مهارت‌ها

  • کارهایی که قبلاً می‌توانستید انجام دهید، ناگهان سخت‌تر می‌شوند.

• دست‌وپاچلفتی‌تر به نظر رسیدن

  • مثلاً بیشتر به وسایل برخورد کردن یا انجام حرکات ظریف برایتان سخت‌تر شدن.

• خستگی زیاد

• اختلال در حافظه

• ناتوانی در انجام کارها

  • شروع کردن یا تمام کردن کارهایی که قبلاً انجام میداد دشوار می‌شود.

• شدت گرفتن رفتارهای اتیستیک

  • مثلاً نیاز بیشتر به روتین، تحریک حسی، تنهایی یا رفتارهای تنظیم‌کننده.

• مشکلات گوارشی

• احساس پایین بودن خلق / حال بد

• سریع‌تر دچار بیش‌تحریکی شدن

  • صدا، نور، آدم‌ها، شلوغی یا تغییرات خیلی زود طاقت‌فرسا می‌شوند.

• افزایش فروپاشی

  • افزایش دفعات یا شدت فروپاشی‌های ناشی از فشار و بیش‌تحریکی.

• فرسودگی کامل

علت:

• انجام دادن تعداد زیاد کارها

• استراحت نکردن به اندازهٔ کافی

• ماسکینگ بیش از حد

  • یعنی پنهان یا سرکوب کردن ویژگی‌های اتیستیک برای اینکه با انتظارات اجتماعی سازگار شوید.

• تغییرات مهم در زندگی

• احساس اینکه از شما بیش از ظرفیتتان انتظار می‌رود

• اضافه‌بار هیجانی و حسی

• بیماری

راه‌های مقابله:

• استفاده از محرک ها به مقدار رضایت بخش

  • حرکات یا فعالیت‌های تکراری تنظیم‌کننده، مثل تکان دادن بدن، بازی با چیزی، فشار دادن وسیله و غیره.

• تلاش نکردن برای سرکوب ویژگی های اتیستیک

• استراحت کردن

• با خود مهربان بودن

• انجام کارهای موردعلاقه

• تعیین مرز و حدود

• برنامه ریزی روزانه

• شناخت عواطف روز و آگاهی از تاثیر آن‌ها بر برنامه

• درخواست کمک

• تمرین ذهن آگاهی

نحوه بروز:

۱. ابتدا ظرفیت فرد به علت های زیر کم‌کم مصرف می‌شود:

ماسکینگ زیاد، فشار اجتماعی، کار و مسئولیت زیاد، تغییرات، محرک‌های حسی، استرس، استراحت ناکافی

۲. سیستم عصبی شروع به هشدار دادن می‌کند

مثلاً:

• ناتوانی در تحمل صدا و نور

• ناتوانی در تحمل تغییرات

• نیاز بیشتر به تنهایی

• هیجان بسیار بالا

• کاهش تمرکز و حافظه

• سخت‌تر پیدا کردن کلمات

• علایق ویژه تبدیل به یکی از معدود منابع قابل‌تحمل می‌شوند.

۳. اگر فشار ادامه پیدا کند، ظرفیت عملکرد پایین می‌آید

فرد ممکن است دیگر نتواند مثل گذشته:

• صحبت کند،

• تصمیم بگیرد،

• برنامه‌ریزی کند،

• کار کند،

• کارهای روزمره را انجام دهد،

• محرک‌های حسی را تحمل کند،

• یا مهارت‌هایی را که قبلاً داشت استفاده کند.

این نکته خیلی مهم است:

«نتوانستن» لزوماً به معنای «نخواستن» نیست.

ممکن است فرد واقعاً ظرفیت انجام دادن آن کار را در آن لحظه نداشته باشد.

۴. سپس خاموشی و کناره‌گیری اتفاق می‌افتد

فرد ممکن است به:

• سکوت،

• تنهایی،

• کاهش ارتباط،

• کاهش محرک‌ها،

• خواب و استراحت،

• و فاصله گرفتن از مسئولیت‌ها

نیاز شدیدی پیدا کند.

۵. مشکل اصلی چرخهٔ «باید ادامه بدهم» است

اگر فرد به‌دلیل کار، خانواده، پول، تحصیل یا احساس گناه مجبور شود خیلی زود دوباره به زور ادامه دادن را شروع کند، ممکن است قبل از بازیابی ظرفیت دوباره وارد فشار شود.

کیمیا طاهری - کارشناس ارشد کاردرمانی

کلینیک کاردرمانی اصفهان