مشکلات دفع اتیسم
چرا بسیاری از کودکان اتیسم دچار مشکلات دفع (حرکت روده) می‌شوند؟
کودکان مبتلا به اتیسم بیشتر از سایر کودکان دچار یبوست، اسهال یا سایر مشکلات گوارشی می‌شوند. این مشکلات فقط ناشی از رفتار کودک نیستند؛ بلکه دلایل فیزیولوژیک واقعی نیز دارند.
۱. ارتباط روده و مغز (Gut-Brain Connection)
روده و مغز از طریق عصب واگ (Vagus nerve) و پیام‌رسان‌های شیمیایی با هم در ارتباط هستند.
در بسیاری از کودکان مبتلا به اتیسم، تفاوت‌هایی در این ارتباط وجود دارد که می‌تواند عملکرد روده را تحت تأثیر قرار دهد.
امروزه مشخص شده است که مغز و دستگاه گوارش دائماً با هم ارتباط دارند.
استرس، اضطراب و اختلالات عصبی می‌توانند روی:
حرکت روده
احساس دفع
درد شکم
یبوست
تأثیر بگذارند.
در اتیسم ممکن است تنظیم این سیستم متفاوت باشد.
۲. عدم تعادل میکروبیوم روده (Gut Microbiome Imbalance)
بسیاری از کودکان مبتلا به اتیسم ممکن است تعادل باکتری‌های مفید و مضر روده‌شان تغییر کرده باشد.
این موضوع می‌تواند باعث:
التهاب
هضم ضعیف‌تر
نامنظم شدن حرکات روده
شود.
میکروبیوم یعنی میلیاردها باکتری طبیعی داخل روده.
برخی مطالعات نشان داده‌اند که ترکیب این باکتری‌ها در بعضی افراد مبتلا به اتیسم با افراد دیگر تفاوت دارد.
اما هنوز مشخص نیست:
آیا این تفاوت علت اتیسم است؟
یا نتیجه رژیم غذایی و سبک زندگی؟
بنابراین این موضوع هنوز در حال تحقیق است.
۳. حساسیت‌های حسی (Sensory Sensitivities)
مشکلات حسی می‌توانند روی موارد زیر اثر بگذارند:
نوع غذاهایی که کودک می‌خورد.
مقدار آب مصرفی.
تشخیص احساس نیاز به دفع.
بسیاری از کودکان اتیسم:
فقط چند غذای خاص می‌خورند.
از بعضی بافت‌های غذایی متنفرند.
رفتن به سرویس بهداشتی برایشان ناراحت کننده است.
ممکن است احساس دفع را دیر متوجه شوند.
همه این عوامل می‌توانند باعث یبوست شوند.
۴. مشکلات تغذیه‌ای (Dietary Challenges)
غذاهای انتخابی محدود، مصرف کم فیبر، نوشیدن آب کم و مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده می‌توانند موجب یبوست و سایر مشکلات گوارشی شوند.
این یکی از شایع‌ترین دلایل یبوست در کودکان مبتلا به اتیسم است.
برای مثال:
نخوردن میوه
نخوردن سبزیجات
مصرف زیاد نان سفید
مصرف فست‌فود
نوشیدن کم آب
حرکت روده را کند می‌کند.
۵. بیماری‌های گوارشی (Medical & GI Conditions)
کودکان مبتلا به اتیسم بیشتر در معرض برخی بیماری‌های گوارشی هستند؛ مانند:
سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
رفلاکس معده
عدم تحمل بعضی غذاها
کندی حرکات روده (اختلال حرکتی روده)
مطالعات نشان داده‌اند که مشکلات گوارشی در کودکان اتیسم شایع‌تر از جمعیت عمومی است.
اگر کودک دچار درد شکم، کاهش وزن، خون در مدفوع یا استفراغ مکرر باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
۶. عوارض داروها (Medication Side Effects)
برخی داروهایی که برای درمان:
اضطراب
تشنج
مشکلات رفتاری
تجویز می‌شوند، ممکن است باعث:
یبوست
یا سایر عوارض گوارشی
شوند.
ناراحتی روده می‌تواند روی موارد زیر اثر بگذارد:
خلق‌وخو
رفتار
خواب
رشد و تکامل کلی کودک
حمایت و درمان می‌تواند کمک‌کننده باشد.
رژیم غذایی متعادل و پرفیبر
نوشیدن آب کافی
مصرف پروبیوتیک (در صورت مناسب بودن و با نظر پزشک)
برنامه منظم برای رفتن به توالت
درمان بیماری‌های زمینه‌ای
همکاری با پزشک و سایر متخصصان
وقتی عملکرد روده بهتر شود، کودک می‌تواند:
احساس بهتری داشته باشد.
رفتار بهتری نشان دهد.
رشد و پیشرفت بهتری داشته باشد.
کیمیا طاهری - کارشناس ارشد کاردرمانی